Father's Day with Rumi

Oh God may you never separate this union

ای خدا این وصل را هجران مکن
My Lord, never turn this union into separation.
سرخوشان عشق را نالان مکن
Don't make the happy lovers weep.
باغ جان را تازه و سرسبز دار
Keep the garden of the soul
The garden of our lives green and plush
قصد این مستان و این بستان مکن
Don't target your wrath at these drunkards in the garden of love
چون خزان بر شاخ و برگ دل مزن
Don't come like autumn upon the branches and leaves
خلق را مسکین و سرگردان مکن
بر درختی کشیان مرغ توست
شاخ مشکن مرغ را پران مکن
جمع و شمع خویش را برهم مزن
دشمنان را کور کن شادان مکن
گر چه دزدان خصم روز روشنند
آنچ میخواهد دل ایشان مکن
کعبه اقبال این حلقه است و بس
کعبه اومید را ویران مکن
این طناب خیمه را برهم مزن
خیمه توست آخر ای سلطان مکن
نیست در عالم ز هجران تلختر
هرچ خواهی کن ولیکن آن مکن
Vasl is a state of union and hejran is its opposite state: one of separation and longing.
In Farsi, God is spoken to reverently, but directly speaking to Him, an intimate Friend.
Rumi starts out with a supplication to maintain the union, the good, the state of union between those whom Love has made "head happy": happiness in the head literally, as a result of experiencing Love.
He then proceeds to describe, through a string of metaphors, the scenarios he begs God to keep intact.Keeping the garden of life luscious green, not targeting those drunk with love in the garden of love, don't bring the autumn that turns the leaves brown and dry, don't dry up and break the branches of this green garden of love, don't make these people empty handed and wandering the streets, homeless.

Look inside my heart - Ode 931

مها به دل نظری کن که دل تو را دارد
look inside my heart, moonlight beauty,
For you will find yourself there
به روز و شب به مراعاتت اقتضا دارد
night and day I attend to you without fail
So spare a glance at my heart
ز شادی و ز فرح در جهان نمیگنجد
The boisterous joy in my heart
Cannot be contained in this world
دلی که چون تو دلارام خوش لقا دارد
For you comfort hearts
In your tender peaceful way
ز آفتاب تو آن را که پشت گرم شود
Whoever feels the warmth
of the light of your sun,
چرا دلیر نباشد حذر چرا دارد
How can they not be courageous
How can they be hesitant?
ز بهر شادی توست ار دلم غمی دارد
If my heart knows no sorrow
it is because you have granted joy
ز دست و کیسه توست ار کفم سخا دارد
If I give tithings to the poor
It is from your hand
Your generosity, that it flows
خیال خوب تو چون وحشیان ز من برمد
The thought of you empowers me
And repels all dangers from me
که صورتیست تن بنده دست و پا دارد
What thoughtshape is my body
And what limbs does it have?

مرا و صد چو مرا آن خیال بیصورت
That shapeless Thought
Casts me and a thousand others like me
Into the ocean of shapes and signs
ز نقش سیر کند عاشق فنا دارد
For the lover only seeks
The state of Absorption into the Beloved -- Fanaa

برهنه خلعت خورشید پوشد و گوید
The unclothed will wear the
sun's garments and will proclaim
خنک کسی که ز زربفت او قبا دارد
Fortunate is the one who
Owns an attire of lightwoven thread

تنی که تابش خورشید جان بر او آید
One who receives the
rays of the soul's Sun
گمان مبر که سر سایه هما دارد
Don't suppose that they have
The bird of fortune has cast its shadow on them.

بدانک موسی فرعون کش در این شهرست
Know that the pharaoh destroying Moses lives in this town
عصاش را تو نبینی ولی عصا دارد
You cannot see it
But he has his staff
همیرسد به عنانهای آسمان دستش
He can reach the signs of the heavens
که اصبع دل او خاتم وفا دارد
Where the lovers heart points is the object of faith
غمش جفا نکند ور کند حلالش باد
The sorrow the beloved may create
Is completely forgivable
به هر چه آب کند تشنه صد رضا دارد
فزون از آن نبود کش کشد به استسقا
در آن زمان دل و جان عاشق سقا دارد
اگر صبا شکند یک دو شاخ اندر باغ
نه هر چه دارد آن باغ از صبا دارد
شراب عشق چو خوردی شنو صلای کباب
ز مقبلی که دلش داغ انبیا دارد
زمین ببسته دهان تاسه مه که میداند
که هر زمین به درون در نهان چهها دارد
بهار که بنماید زمین نیشکرت
از آن زمین به درون ماش و لوبیا دارد
چرا چو دال دعا در دعا نمیخمد
کسی که از کرمش قبله دعا دارد
چو پشت کرد به خورشید او نمازی نیست
از آنک سایه خود پیش و مقتدا دارد
خموش کن خبر من صمت نجا بشنو
اگر رقیب سخن جوی ما روا دارد

Why am I here?

My thoughts linger by day and I wonder by night

روزها فکر من این است و همه شب سخنم

که چرا غافل از احوال دل خویشتنم
Why am I not heeding my innermost nature (of light)?

از کجا آمده ام آمدنم بهر چه بود
Where do I come from and why
به کجا میروم آخر ننمایی وطنم
If you don't show me the way, where will I end up?

مانده ام سخت عجب کز چه سبب ساخت مرا
Frozen in awe, why did He create me?
یا چه بوده است مراد وی از این ساختنم
Or what was His goal in my creation?
(What is my mission?)
آنچه از عالم عِلوی است من آن می گویم

رخت خود باز بر آنم که همانجا فکنم

مرغ باغ ملکوتم نِیم از عالم خاک

چند روزی قفسی ساخته اند از بدنم

کیست آن گوش که او می شنود آوازم

یا کدام است سخن می کند اندر دهنم

کیست در دیده که از دیده برون می نگرد

یا چه جان است نگویی که منش پیرهنم

تا به تحقیق مرا منزل و ره ننمایی

یک دم آرام نگیرم نفسی دم نزنم

می وصلم بچشان تا در زندان ابد

به یکی عربده مستانه به هم درشکنم

من به خود نامدم اینجا که به خود باز روم

آنکه آورد مرا باز برد تا وطنم

تو مپندار که من شعر به خود می گویم

تا که هشیارم و بیدار یکی دم نزنم

مولانا

You are my celebration

اندر دل من مها دلافروز توئی
shining like the moon
You reside in my heart
And light it from within
یاران هستند لیک دلسوز توئ.

Friends are all around us, yes
But only You truly care
شادند جهانیان به نوروز و بعید

People are happy for the New Year
And celebrate the holidays
عید من و نوروز من امروز توئی

But today it is You
who
Are truly my New Year
My celebration .

Let's all sit and share stories - ode 1671

Draft

گر دم از شادی وگر از غم زنیم
Let's pick a topic to discuss:
Whether happiness or sorrow
جمع بنشینیم و دم با هم زنیم
Let's sit in a group
and share stories
یار ما افزون رود افزون رویم
If our friend goes further
We go further still
یار ما گر کم زند ما کم زنیم
If our friend plays [the drum] slowly
We play [the drum] slower still
ما و یاران همدل و همدم شویم
We and our buddies are
one in heart; one in breath
همچو آتش بر صف رستم زنیم
Ferocious as fire, we attack the ranks of the bravest of heroes
گر چه مردانیم اگر تنها رویم
We are no less men if we ride alone

چون زنان بر نوحه و ماتم زنیم
گر به تنهایی به راه حج رویم
تو مکن باور که بر زمزم زنیم
تارهای چنگ را مانیم ما
چونک درسازیم زیر و بم زنیم
ما همه در جمع آدم بودهایم
بار دیگر جمله بر آدم زنیم
نکته پوشیدهست و آدم واسطه
خیمهها بر ساحل اعظم زنیم
چون به تخت آید سلیمان بقا
صد هزاران بوسه بر خاتم زنیم

Once again we rise above - ode 1600

بار دیگر از دل و از عقل و جان برخاستیم

Once again we find ourselves

And rise above --

passion, reason and mundane life

یار آمد در میان ما از میان برخاستیم

When the lover comes to our midst

We are no longer there, in that midst

از فنا رو تافتیم و در بقا دربافتیم
from annihilation, we turn away

and into the fabric of Being, we interweave

بینشان را یافتیم و از نشان برخاستيم

We find the One, who leaves no signs

And thus we rise, above, all signs

گرد از دریا برآوردیم و دود از نه فلک

We sweep dust, off the ocean and 

Gather smoke, from the heavens;

از زمان و از زمین و آسمان برخاستیم

Beyond Time, above the earth and

the heavens, we rise

هین که مستان آمدند و راه را خالی کنید
Beware! For here come the Drunk

Make way! Make way!

نی غلط گفتم ز راه و راهبان برخاستیم

I'm not mistaken when I say

We rise above 

both Path and Guide.

آتش جان سر برآورد از زمین کالبد
خاست افغان از دل و ما چون فغان برخاستیم
کم سخن گوییم وگر گوییم کم کس پی برد
باده افزون کن که ما با کم زنان برخاستیم
هستی است آن زنان و کار مردان نیستی است
شکر کاندر نیستی ما پهلوان برخاستیم