Tell me dont hide - what did you have last night

غزل ١٨٢٧

دوش چه خوردهای دلا راست بگو نهان مکن
what did you drink last night, o heart of mine
tell me, don't hide the truth
چون خمشان بیگنه روی بر آسمان مکن
don't turn your face to the sky
in fake innocence!
باده خاص خوردهای نقل خلاص خورده ای
that special wine, the sweets that release
from bondage, which one did you have?
بوی شراب می زند خربزه در دهان مکن
the smell of wine comes strong
don't eat melon to cover it up!
روز الست جان تو خورد میی ز خوان تو
In the day of the covenant,
your soul drank a wine of greatness
خواجه لامکان تویی بندگی مکان مکن
you are the master of the Void
don't be a servant to space and place
دوش شراب ریختی وز بر ما گریختی
last night you poured the wine
but fled from my side
بار دگر گرفتمت بار دگر چنان مکن
but i caught up with you
don't run away again!
من همگی تراستم مست می وفاستم
I am taken by the awe,
drunk with the wine of devotion
با تو چو تیر راستم تیر مرا کمان مکن
I am straight as an arrow with you
Do not put me back in your quiver
ای دل پاره پارهام دیدن او است چارهام
The remedy of this torn heart
is only in seeing you
او است پناه و پشت من تکیه بر این جهان
Don't rely on this world,
To Him I seek refuge
He is my rock and my foundation
مکن

ای همه خلق نای تو پر شده از نوای تو
Each person is like a bamboo flute
I hear your cry, your voice coming through them
گر نه سماع باره ای دست به نای جان مکن
You are cultured in Listening
Don't touch the flute of the soul - let it sing

نفخ نفخت کرده ای در همه دردمیده ای
You breathed and  blew to bring the cry of
their flute
چون دم توست جان نی بینی ما فغان مکن
Your breath is the soul of the flute
Don't cry when hear this
کار دلم به جان رسد کارد به استخوان رسد

ناله کنم بگویدم دم مزن و بیان مکن

ناله مکن که تا که من ناله کنم برای تو
گرگ تویی شبان منم خویش چو من شبان مکن

هر بن بامداد تو جانب ما کشی سبو
کای تو بدیده روی من روی به این و آن مکن

شیر چشید موسی از مادر خویش ناشتا
گفت که مادرت منم میل به دایگان مکن
باده بپوش مات شو جمله تن حیات شو
باده چون عقیق بین یاد عقیق کان مکن
باده عام از برون باده عارف از درون
بوی دهان بیان کند تو به زبان بیان مکن
از تبریز شمس دین می رسدم چو ماه نو
چشم سوی چراغ کن سوی چراغدان مکن



- Posted using BlogPress from my iPhone

The Paradox of the way of the heart

آه از آن رخسار برق انداز خوش عیارهای

صاعقه است از برق او بر جان هر بیچارهای

چون ز پیش رشتهای در لعل چون آتش بتافت

موج زد دریای گوهر از میان خارهای

این دل صدپاره مر دربان جان را پاره داد

چون به پیش پرده آمد بهترک شد پارهای

هشت منظر شد بهشت و هر یکی چون دفتری

هشت دفتر درج بین در رقعهای رخسارهای

تا چه مرغ است این دلم چون اشتران زانو زده

یا چو اشترمرغ گرد شعله آتشخوارهای

هم دکان شد این دلم با عشقت ای کان طرب

خوش حریفی یافت او هم در دکان هم کارهای

ز آفتاب عشق تو ذرات جانها شد چو ماه

وز سعادت در فلک هر ساعتی استارهای

نقش تو نادیده و یک یک حکایت میکند

چون مسیح از نور مریم روح در گهوارهای

شمس تبریزی تناقض چیست در احوال دل
Shams of Tabriz - what is this paradox in the way of the heart?

هم مقیم عشق باشد هم ز عشق آوارهای
Both residing in love and yet exiled from love

I long for you

March 20, 2014

I long for the flower garden so show your face 

I long for the depths of sweetness so open your beautiful lips

Remove that mask of clouds, O Sun!  Show me your face! 

I long for that bright shining face

When I listened to the sound of the drum, I heard a sign from you 

I long to see the hand of the ruler --  that is why I am here again

You’ve told me out of mischief: don’t bother me anymore! Go away!

I long for hearing you tell me to go away, to not bother you anymore

I long to see you bite your lip and say : "go! the King is not here in this house!"

I long for your mischief,  your pretension , your scolding , you sending me away

I've come again

بازآمدم بازآمدم از پیش آن یار آمدم

Here I am, back from the beloved ! 

I've come again! I've come again!
در من نگر در من نگر بهر تو غمخوار آمدم

I 'm here to share your sorrows 

Look at me now! Look deep inside !

شاد آمدم شاد آمدم از جمله آزاد آمدم

Here I am freed from all

I come filled with joy , filled with joy!  

چندین هزاران سال شد تا من به گفتار آمدم

It took thousands of years for me to break this silence

آن جا روم آن جا روم بالا بدم بالا روم

I will ascend! I was up so far! 

I'll go there again! I will ascend again!

بازم رهان بازم رهان کاین جا به زنهار آمدم

I came back here, oh, so reluctantly!

Release me now ! Release me once again !

من مرغ لاهوتی بدم دیدی که ناسوتی شدم

Although I walk among you now

I was once a heavenly bird!

دامش ندیدم ناگهان در وی گرفتار آمدم

I didn't see it and fell right into the trap !

من نور پاکم ای پسر نه مشت خاکم مختصر

I'm not just a fleeting handful of earth 

Brother, I am pure clean light.

آخر صدف من نیستم من در شهوار آمدم

I came as a king arrives 

But you see me as a pearl inside an oyster

ما را به چشم سر مبین ما را به چشم سر ببین

Don't look at me with mere eyes 

See me as I am with your secret eye

آن جا بیا ما را ببین کان جا سبکبار آمدم

I arrive with the lightest of  loads

You must come see me there

از چار مادر برترم وز هفت آبا نیز هم

من گوهر کانی بدم کاین جا به دیدار آمدم

Although I've come here for a visit

There I was precious , unmanifest

یارم به بازار آمدهست چالاک و هشیار آمدهست

My friend is here with us in the market

Nimble and deep in awareness He comes

ور نه به بازارم چه کار وی را طلبکار آمدم

If not to pay Him my dues

Why would I ever come here?

ای شمس تبریزی نظر در کل عالم کی کنی

My master Shams - when are you going

To grace the entire world with your gaze?

کاندر بیابان فنا جان و دل افگار آمدم

For my thoughts and vitality have been
wandering in the wastelands of oblivion .

The old harp player praises God

بانگ میزد کای خدای بینظیر
He cried, O wonderful Lord

بس که از شرم آب شد بیچاره پیر
I beg you stop, don't embarrass me more

چون بسی بگریست و از حد رفت درد
He cried much and felt much pain

چنگ را زد بر زمین و خرد کرد
He cast the lute down on the earth

گفت ای بوده حجابم از اله
And said this has been my
veil from the Lord

ای مرا تو راهزن از شاهراه
You have been a highway robber

ای بخورده خون من هفتاد سال
You sucked me dry for seventy years

ای ز تو رویم سیه پیش کمال
You embarrassed me in front of Pure Excellence

ای خدای با عطای با وفا
O my gracious, loyal Lord

رحم کن بر عمر رفته در جفا
Have mercy on my wasted years

داد حق عمری که هر روزی از آن
The Lord of Truth bestowed us with a life
every day of which 

کس نداند قیمت آن در جهان
Noone knows the true worth
in this world

خرج کردم عمر خود را دم بدم
I have spent every moment of my life

در دمیدم جمله را در زیر و بم
I have sung with a pitch that went up and down

آه کز یاد ره و پردهی عراق

رفت از یادم دم تلخ فراق

وای کز تری زیر افکند خرد

خشک شد کشت دل من دل بمرد

وای کز آواز این بیست و چهار

کاروان بگذشت و بیگه شد نهار

ای خدا فریاد زین فریادخواه

داد خواهم نه ز کس زین دادخواه

داد خود از کس نیابم جز مگر

زانک او از من بمن نزدیکتر

کین منی از وی رسد دم دم مرا

پس ورا بینم چو این شد کم مرا

همچو آن کو با تو باشد زرشمر

سوی او داری نه سوی خود نظر

The Lover’s Malady

This translation from the first book of Rumi's spiritual couplets extracts the essence of his perception of the malady of the Lover. He portrays it in a story where a King falls in love with a Handmaiden and brings her to his palace to love, only to find she is getting sicker by the day. After much introspection and praying for Divine grace for help, a non-worldly physician comes and discovers

The Lover’s Malady

He realized, her sickness was of heart
Her body was fine; she fell sick from love

Love is apparent, from desperation of heart
Nothing compares to the ailment of Love

The malady of the lover, is of a different sort
Love is the compass, through the secrets of God

No matter the reason that kindles our Love
It will finally lead, to the transcendent realm

Try as I may to explain it away
Still I am chagrined when I arrive at Love

[Whatever I say to try to explain and describe love]
[When I come to love, I am chagrined of it]

Expressive words, are insightful to us
Yet speechless love is clearest of all

As the pen rushed forth, eager to write
When it came upon love, it broke apart

Thrashing to explain, the mind is mired in mud

Love and the Lover, explainable only through Love


Note: The He, is the divinely sent physician , the "I" later in the poem is Rumi teaching us that love is to be felt, not described and explained intellectually. he uses the metaphor of love being an ailment, not a bad one, but one of a different kind/sort/type. That Love is an astrolabe (used to help find a ships position within the starry firmament and thus navigate it to its goal), a "compass" that helps us navigate through the divine secrets and mysteries.

We may think that love is petty or too mundane and that the true love is divine love: maybe. But Rumi reminds us that any type of love is "good" and no matter the reason that kindled your love, this will gradually lead you onward to experience more refined, subtle and elevated levels of experiencing love, ultimately to the "other realm" the spirtual, transcendent world.

"I have been explaining away" but in reality, "however hard I try" , I am embarrassed at the failure of trying to explain something that cannot be intellectually contained and described in its totality. So yes, explanations and elucidations are all well and good, but, the direct experience of Love is the clearest of all enunciations. Direct experience of the Divine is the clearest way to experience that Love of the Divine, of Uniting with the Beloved.

Many pens have made fervent but futile attempts to write about this communion. And Rumi uses this powerful imagery of the pen, rushing to try to explain Love and as soon as it arrives at that word and tries its hardest to explain it, it splits in two, it shatters, breaks part.

He likens the intellect to a donkey who is mired in mud and thrashes in an effort to get out and the harder it struggles the more mired it gets, until it has to lay there for the night, in the mud and sleep.


Ultimately, it is the experience of Love that can only explain Love and the state of the Lover.

Be a Lover

ترک معشوقی کن و کن عاشقی
Let go of everything associated with being the beloved, be a lover

ای گمان برده که خوب و فایقی
You think highly of yourself -  that you can overcome anything  

ای که در معنی ز شب خامش‌تری
As far as inner meaning is concerned you are quieter than the night

گفت خود را چند جویی مشتری
For how long are you going to try to sell yourself?

سر بجنبانند پیشت بهر تو
They nod their heads when they are in your presence

رفت در سودای ایشان دهر تو
They forget about you when they are away

تو مرا گویی حسد اندر مپیچ

چه حسد آرد کسی از فوت هیچ

هست تعلیم خسان ای چشم‌شوخ

هم‌چو نقش خرد کردن بر کلوخ

خویش را تعلیم کن عشق و نظر

که آن بود چون نقش فی جرم الحجر

نفس تو با تست شاگرد وفا

غیر فانی شد کجا جویی کجا

تا کنی مر غیر را حبر و سنی

خویش را بدخو و خالی می‌کنی

متصل چون شد دلت با آن عدن

هین بگو مهراس از خالی شدن

امر قل زین آمدش کای راستین