Every Particle of My Being

 دیدم شه خوب خوش لقا را
I felt the benevolent presence
Of our good king
 آن چشم و چراغ سینهها را
That lamp that lights up hearts
 آن مونس و غمگسار دل را
That companion
That never leaves you in times
Of need

 آن جان و جهان جان فزا را
Who expands my soul
And flourishes the world
 آن کس که خرد دهد خرد را
 The One who bestows
wisdom to wisdom itself
 آن کس که صفا دهد صفا را
The One who purifies
purity and light
 آن سجده گه مه و فلک را
The One whom the moon
and heavens worship
 آن قبله جان اولیا را
That One in whose direction sages soul pray
 هر پاره من جدا همیگفت
every part of my being
Independently uttered these words:
 کای شکر و سپاس مر خدا را
That thanks and gratitude
be to God
 موسی چو بدید ناگهانی
When Moses suddenly spotted
 از سوی درخت آن ضیا را
The light emanating from that tree
 گفتا که ز جست و جوی رستم
He proclaimed that he has been liberated from the bondage of the search
 چون یافتم این چنین عطا را
After having found such generosity

[When I found such generosity I was freed from searching any longer ]

 گفت ای موسی سفر رها کن
He said O Moses travel no longer
 وز دست بیفکن آن عصا را
And cast your staff away
 آن دم موسی ز دل برون کرد
At that moment
Moses cast aside his thoughts
 همسایه و خویش و آشنا را
Of
Neighbors, family and friends
 اخلع نعلیک این بود این
This was what was meant by: "take thy shoes off; you are on holy ground!"
 کز هر دو جهان ببر ولا را
Cut yourself off of both worlds
 در خانه دل جز او نگنجد
In the house of the heart no one can reside but Him
 دل داند رشک انبیا را

 گفت ای موسی به کف چه داری

 گفتا که عصاست راه ما را
He said the way of the staff if ours
 گفتا که عصا ز کف بیفکن
he said cast your staff aside
 بنگر تو عجایب سما را
behold the mysteries of the heavens
 افکند و عصاش اژدها شد
he cast it aside and it became a dragon
 بگریخت چو دید اژدها را
he fled as soon as he  the dragon
 گفتا که بگیر تا منش باز

 چوبی سازم پی شما را

 سازم ز عدوت دست یاری

 سازم دشمنت متکا را

 تا از جز فضل من ندانی

 یاران لطیف باوفا را

 دست و پایت چو مار گردد

 چون درد دهیم دست و پا را

 ای دست مگیر غیر ما را

 ای پا مطلب جز انتها را

 مگریز ز رنج ما که هر جا

 رنجیست رهی بود دوا را

 نگریخت کسی ز رنج الا

 آمد بترش پی جزا را

 از دانه گریز بیم آن جاست

 بگذار به عقل بیم جا را

 شمس تبریز لطف فرمود

 چون رفت ببرد لطفها را

You bring me back to Life - ode 1393

I was dead. I came back to life. I was tears. I became laughter

[I was as good as dead, you brought me back to life!

I was in tears and you brought laughter into my heart!]

The power of love came, and I became everlasting power

My senses are content; my soul is brimming with courage

I have the courage of a lion, like Venus,  I emanate light

He said, truly, you have not lost enough of your sanity

No longer do you deserve to be in this house

So, I went and became a madman, with chains and all

He said you are not drunken enough, leave! You are not one of us!

So, I left and having found the meaning of being drunk with my whole being,  I was overwhelmed with joy

He said what? you are not prepared to give your life? You are not drowning in bliss?

And then I saw His life giving face; I was prepared to lay down my life.

He Said: You are all guile and immersed in doubts and [mundane] concerns

So, I became as if ignorant and corrected my ways and disconnected myself from people

He said you have become the shining light and leader of this gathering

But I objected, I am not the light nor the header  here, I will become smoke and disperse everywhere !

I am nolonger a leader, I am not out in front , anymore

I yield to your command !

He said you have aspiring  wings!

You will not give me new wings to fly,

So, I shed my feathers and left my wings, desiring only those that He would give.

He pointed out that I should not succumb to new promises

of power and position and not fret over them

So, through your Grace and benevolence I will be nearer to you

You told me not to recount tales of old love

So, I said I will not! I became still! I became established in Being.

My heart gained those lifegiving rays of light, My heart opened up engulfed the whole world.

مرده بدم زنده شدم گریه بدم خنده شدم

I was dead and came back to life

I was tears and became laughter

دولت عشق آمد و من دولت پاینده شدم

When the power of love came

I became everlasting power 

دیده سیر است مرا جان دلیر است مرا

My senses are in contentment;

Courage belongs to my soul

(my soul is brimming with courage ) 

زهره شیر است مرا زهره تابنده شدم

I have the courage of a lion

I emanate light like Venus  

گفت که دیوانه نهای لایق این خانه نهای

He said truly you have not lost your n

 Enough Sanity

No longer do you deserve to be in this house 

رفتم دیوانه شدم سلسله بندنده شدم

I went and became

a madman with chains and all

گفت که سرمست نهای رو که از این دست نها He said you are not drunken ought 

Leave for you are not one of us

رفتم و سرمست شدم وز طرب آکنده شدم

So I went and found the meaning of being drunk with my whole being and I was teeming with joy

گفت که تو کشته نهای در طرب آغشته نهای

He said you are not prepared to give

Your life 

You are not drowning in bliss

پیش رخ زنده کنش کشته و افکنده شدم

When i saw his life giving face

I was prepared to lay my life down 

گفت که تو زیرککی مست خیالی و شکی 

You are all guile and immersed in doubt and concerns

گول شدم هول شدم وز همه برکنده شدم

So I became as if ignorant and corrected my ways and disconnected myself from people

گفت که تو شمع شدی قبله این جمع شدی

he said you have become the shining light and leader of this gathering 

جمع نیم شمع نیم دود پراکنده شدم

But I objected , I am not the light nor the header , here, I will become smoke 

Dispersing everywhere 

گفت که شیخی و سری پیش رو و راهبری

You pointed out that I am a leader 

Leading the way 

شیخ نیم پیش نیم امر تو را بنده شدم

I am nolonger a leader not out in front 

Anymore 

I yield to your command 

گفت که با بال و پری من پر و بالت ندهم

You told me I have aspiring  wings 

So you will not give me new wings ti fly

در هوس بال و پرش بیپر و پرکنده شدم

so I shed my feathers and left my wings

Desiring those that He would give

گفت مرا دولت نو راه مرو رنجه مشو

You pointed out that I should not succumb to new promises of power and position and not fret over them

زانک من از لطف و کرم سوی تو آینده شدم

And I through your Grace and benevolence will be coming to you 

گفت مرا عشق کهن از بر ما نقل مکن

You told me not to recount tales of old 

love 

He said : stop telling me tales of old love

گفتم آری نکنم ساکن و باشنده شدم

To which I replied 

Yes I will not

And became still with Being

I won't I said ; I became still and established in Being

چشمه خورشید تویی سایه گه بید منم

You are the fountainhead of the Sun; I am the shade of the willow tree

چونک زدی بر سر من پست و گدازنده شدم

when you struck my head I became lowly and let go

تابش جان یافت دلم وا شد و بشکافت دلم

My heart gained those lifegiving rays

My heart opened up and widened

اطلس نو بافت دلم دشمن این ژنده شدم

My heart wove new silk

and i grew distasteful of this tattered garment

صورت جان وقت سحر لاف همیزد ز بطر

At sunrise, the Face of the Soul 

was ecstatic in its nourishment
بنده و خربنده بدم شاه و خداونده شدم

I was a mere slave a downtrodden slave
and became kingly and godlike

شکر کند کاغذ تو از شکر بیحد تو

Your paper gives thanks
for your infinite sweetness

کمد او در بر من با وی ماننده شدم

when He came around me
i became more and more like Him

شکر کند خاک دژم از فلک و چرخ به خم

کز نظر وگردش او نورپذیرنده شدم

شکر کند چرخ فلک از ملک و ملک و ملک

کز کرم و بخشش او روشن بخشنده شدم

شکر کند عارف حق کز همه بردیم سبق

بر زبر هفت طبق اختر رخشنده شدم

زهره بدم ماه شدم چرخ دو صد تاه شدم

یوسف بودم ز کنون یوسف زاینده شدم

از توام ای شهره قمر در من و در خود بنگر

کز اثر خنده تو گلشن خندنده شدم

باش چو شطرنج روان خامش و خود جمله زبان

کز رخ آن شاه جهان فرخ و فرخنده شدم

Being in the Place of no place

نام آن کس بر که مرده از جمالش زنده شد
گریههای جمله عالم در وصالش خنده شد
یاد آن کس کن که چون خوبی او رویی نمود
حسنهای جمله عالم حسن او را بنده شد
جمله آب زندگانی زیر تختش میرود
هر کی خورد از آب جویش تا ابد پاینده شد
یک شبی خورشید پایه تخت او را بوسه داد
لاجرم بر چرخ گردون تا ابد تابنده شد
زندگی عاشقانش جمله در افکندگیست
خاک طامع بهر این در زیر پا افکنده شد
آهوان را بوی مشک از طرهاش بر ناف زد
تا مشام شیر صید مرجها غرنده شد
بال و پر وهم عاشق ز آتش دل چون بسوخت
همچو خورشید و قمر بیبال و پر پرنده شد
ای خنک جانی که لطف شمس تبریزی بیافت
برگذشت از نه فلک بر لامکان باشنده شد

How can I have enough of your smiling face ?

سیر نیم سیر نی از لب خندان تو
ای که هزار آفرین بر لب و دندان تو
هیچ کسی سیر شد ای پسر از جان خویش
جان منی چون یکی است جان من و جان تو
تشنه و مستسقیم مرگ و حیاتم ز آب
دور بگردان که من بنده دوران تو
پیش کشی میکنی پیش خودم کش تمام
تا که برآرد سرم سر ز گریبان تو
گر چه دو دستم بخست دست من آن تو است
دست چه کار آیدم بیدم و دستان تو
عشق تو گفت ای کیا در حرم ما بیا
تا نکند هیچ دزد قصد حرمدان تو
گفتم ای ذوالقدم حلقه این در شدم
تا که نرنجد ز من خاطر دربان تو
گفت که هم بر دری واقف و هم در بری
خارج و داخل توی هر دو وطن آن تو
خامش و دیگر مخوان بس بود این نزل و خوان
تا به ابد روم و ترک برخورد از خوان تو

The water of patience and the fire of rage

رو بتش کرد شه کای تندخو
آن جهان سوز طبیعی خوت کو
چون نمیسوزی چه شد خاصیتت
یا ز بخت ما دگر شد نیتت
مینبخشایی تو بر آتشپرست
آنک نپرستد ترا او چون برست
هرگز ای آتش تو صابر نیستی
چون نسوزی چیست قادر نیستی
چشمبندست این عجب یا هوشبند
چون نسوزاند چنین شعلهی بلند
جادوی کردت کسی یا سیمیاست
یا خلاف طبع تو از بخت ماست

گفت آتش من همانم ای شمن
Fire replied I am the same one
o Idol worshipper
اندر آ تا تو ببینی تاب من
if you doubt my power
Then come inside
طبع من دیگر نگشت و عنصرم
My nature hasn't changed
I am wrought of the very same element
تیغ حقم هم بدستوری برم
I am the sword of the Divine Truth
And will strike only on command
بر در خرگهی سگان ترکمان

چاپلوسی کرده پیش میهمان

ور بخرگه بگذرد بیگانهرو

حمله بیند از سگان شیرانه او

من ز سگ کم نیستم در بندگی

کم ز ترکی نیست حق در زندگی

آتش طبعت اگر غمگین کند

سوزش از امر ملیک دین کند

آتش طبعت اگر شادی دهد

اندرو شادی ملیک دین نهد

چونک غمبینی تو استغفار کن
When you see sorrow beg the Lord for forgiveness
غم بامر خالق آمد کار کن
Sorrow comes with the Creator's
Decree, start working
چون بخواهد عین غم شادی شود
If He wishes the same sorrow
Becomes joy
عین بند پای آزادی شود
the same binding shackle
Becomes the means of freedom
باد و خاک و آب و آتش بندهاند
The wind, earth and fire are all
Shackles that bind
با من و تو مرده با حق زندهاند
they seem inert to you and me
But to Almighty Truth they are all alive

پیش حق آتش همیشه در قیام
In the presence of Truth
Fire rises and stands in respect
همچو عاشق روز و شب پیچان مدام
like a lover twisting and contorting
Night and day
سنگ بر آهن زنی بیرون جهد
Strike an iron with stone
And it will spring forth
هم به امر حق قدم بیرون نهد
And with Truth's decree will
Step out
آهن و سنگ هوا بر هم مزن
Don't strike the iron and stone of
Your lowly desires
کین دو میزایند همچون مرد و زن
For they are a measure
Like man and woman
سنگ و آهن خود سبب آمد ولیک
Iron and stone came about
Independently but
تو به بالاتر نگر ای مرد نیک
My good man look higher
Than that if you please
کین سبب را آن سبب آورد پیش
That this cause was brought forth
By another cause
بیسبب کی شد سبب هرگز ز خویش
و آن سببها کانبیا را رهبرند
آن سببها زین سببها برترند
این سبب را آن سبب عامل کند
باز گاهی بی بر و عاطل کند
این سبب را محرم آمد عقلها
و آن سببهاراست محرم انبیا
این سبب چه بود بتازی گو رسن
اندرین چه این رسن آمد بفن
گردش چرخه رسن را علتست
چرخه گردان را ندیدن زلتست
این رسنهای سببها در جهان
هان و هان زین چرخ سرگردان مدان
تا نمانی صفر و سرگردان چو چرخ
تا نسوزی تو ز بیمغزی چو مرخ

باد آتش میشود از امر حق
هر دو سرمست آمدند از خمر حق
آب حلم و آتش خشم ای پسر

هم ز حق بینی چو بگشایی بصر
گر نبودی واقف از حق جان باد
فرق کی کردی میان قوم عاد
هود گرد ممنان خطی کشید
نرم میشد باد کانجا میرسید
هر که بیرون بود زان خط جمله را
پاره پاره میگسست اندر هوا
همچنین شیبان راعی میکشید
گرد بر گرد رمه خطی پدید
چون بجمعه میشد او وقت نماز
تا نیارد گرگ آنجا ترکتاز
هیچ گرگی در نرفتی اندر آن
گوسفندی هم نگشتی زان نشان
باد حرص گرگ و حرص گوسفند
دایرهی مرد خدا را بود بند
همچنین باد اجل با عارفان
نرم و خوش همچون نسیم یوسفان
آتش ابراهیم را دندان نزد
چون گزیدهی حق بود چونش گزد
ز آتش شهوت نسوزد اهل دین
باقیان را برده تا قعر زمین
موج دریا چون بامر حق بتاخت
اهل موسی را ز قبطی وا شناخت
خاک قارون را چو فرمان در رسید
با زر و تختش به قعر خود کشید
آب و گل چون از دم عیسی چرید
بال و پر بگشاد مرغی شد پرید
هست تسبیحت بخار آب و گل
مرغ جنت شد ز نفخ صدق دل
کوه طور از نور موسی شد به رقص
صوفی کامل شد و رست او ز نقص
چه عجب گر کوه صوفی شد عزیز
جسم موسی از کلوخی بود نیز

Look straight and you will see the Moon

پادشاهی دو غلام ارزان خرید
با یکی زان دو سخن گفت و شنید
یافتش زیرکدل و شیرین جواب
از لب شکر چه زاید شکرآب

آدمی مخفیست در زیر زبان
People are hiding under their tongues!
این زبان پردهست بر درگاه جان
Your tongue is the curtain of the threshold of your being i
چونک بادی پرده را در هم کشید
A gust parts the curtain
سر صحن خانه شد بر ما پدید
Revealing to us the hidden recesses of the house
کاندر آن خانه گهر یا گندمست
Showing whether inside stores gems or mere wheat!
گنج زر یا جمله مار و کزدمست
Is there golden treasure or serpents and scorpions ?
یا درو گنجست و ماری بر کران
Or is there a serpent outside guarding the treasure ?
زانک نبود گنج زر بی پاسبان
For there is no treasure without a guard
بی تامل او سخن گفتی چنان
Rashly he uttered these words
کز پس پانصد تامل دیگران
Others would have waited and thought about what they were going to say, five hundred times more
گفتیی در باطنش دریاستی
You said there was an ocean within him
جمله دریا گوهر گویاستی
you said the whole ocean was jewel filled
نور هر گوهر کزو تابان شدی

حق و باطل را ازو فرقان شدی

نور فرقان فرق کردی بهر ما
ذره ذره حق و باطل را جدا
نور گوهر نور چشم ما شدی
هم سال و هم جواب از ما بدی
چشم کژ کردی دو دیدی قرص ماه
چون سالست این نظر در اشتباه
راست گردان چشم را در ماهتاب
تا یکی بینی تو مه را نک جواب
فکرتت که کژ مبین نیکو نگر
هست هم نور و شعاع آن گهر

هر جوابی کان ز گوش آید بدل
چشم گفت از من شنو آن را بهل

گوش دلالهست و چشم اهل وصال
چشم صاحب حال و گوش اصحاب قال

در شنود گوش تبدیل صفات
در عیان دیدهها تبدیل ذات

ز آتش ار علمت یقین شد از سخن
پختگی جو در یقین منزل مکن

تا نسوزی نیست آن عین الیقین
Until you burn
You will not gain the science of certainty
این یقین خواهی در آتش در نشین
If it's certainty you seek then sit within the fire!
گوش چون نافذ بود دیده شود
ورنه قل در گوش پیچیده شود
این سخن پایان ندارد باز گرد
تا که شه با آن غلامانش چه کرد

The dust of the road of desire is the alchemy of your goal:

This ode is from Hafez, the deliberate master of rhyme and rhythm and the intricate weaving of meanings hidden and explicit tintillating the palate of the seeker!
منم که دیده به دیدار دوست کردم باز

It is I who have opened up my eyes and gaze to welcome the meeting with the Friend again

چه شکر گویمت ای کارساز بنده نواز
how can I express my gratitude to you who are the master organizer of events the( one who makes things happen ) and who through compassion casts grace on His subjects!
نیازمند بلا گو رخ از غبار مشوی

که کیمیای مراد است خاک کوی نیاز
the alchemy of the goal resides on the dust of the road of need
ز مشکلات طریقت عنان متاب ای دل
don't be disappointed by the problems of Way, I tell my heart,
که مرد راه نیندیشد از نشیب و فراز
For the man of the Way is undaunted by the ups and downs of the Road
طهارت ار نه به خون جگر کند عاشق
if the ablution is not done with the toils of weathering problems
به قول مفتی عشقش درست نیست نماز
Then, as the clergy would say: your prayers are not correctly done

در این مقام مجازی بجز پیاله مگیر
in this virtual station don't hold onto anything but the wine cup!
در این سراچه بازیچه غیر عشق مباز
In this field of games don't lose anything but love
به نیم بوسه دعایی بخر ز اهل دلی
Give half a kiss and buy a prayer
From one who knows the way of the heart
که کید دشمنت از جان و جسم دارد باز
For the schemes of your enemy
Separates you from your body and soul

فکند زمزمه عشق در حجاز و عراق
in two lands were cast
the gurgling murmur of love
نوای بانگ غزلهای حافظ از شیراز
the melody of the sound of Hafez's idea
From Shiraz!